سخنرانى دكتر مهدى محقق با عرض تشكر از سروران گرامى كه دعوت ما را پذيرفتند و در اين مجلس شريف كه خدمات و كوشش‌هاى يكى از فرهيختگان بزرگ اين كشور مورد تقدير قرار مىگيرد حضور بهم رسانيدند . بايد بگويم كه جناب آقاى احمد منزوى از چهره‌هاى درخشان اين مملكت هستند هم از جهت نسب كه فرزند دانشمند بزرگ كتابشناس ، كه ميراث علمى شيعه را در واقع احياء كرد مرحوم آقا شيخ آقابزرگ تهرانى كه با تحرير و نگارش الذريعه الى تصانيف شيعه موجب شدند كه جهان علم پى ببرد به كوششهاى دانشمندان بزرگ شيعه كه بيشتر آنان ايرانى بودند و در شهرها و قراء و قصبات ايران مىزيستند و مسلما از فرزند ايشان كه در بيت كتاب و كتابشناسى تربيت يافته ، انتظارى جز اين نمىبايد داشت . آقاى احمد منزوى موجب شدند كه فرهنگ ايرانى كه به زبان فارسى نوشته شده و در زواياى پنهانى باقى مانده بود همه را بيرون بياورند و به دنيا عرضه بدارند تا ثابت شود كه ايرانيان چه خدمات درخشانى با همين زبان فارسى ، به علم و دانش كردند و اين ردّى خواهد بود بر آن كسانى كه مىگفتند زبان فارسى توان و ياراى بيان مطالب علمى را ندارد . اكنون اين فهرستوارهء استاد كه تاكنون 6 - 5 جلد آن را آماده كرده‌اند و چاپ شده و بقيه آن هم با همت استاد موسوى بجنوردى در دايرة المعارف بزرگ اسلامى زير چاپ است ، نشان مىدهد كه چه مقدار ايرانيان كوشش كرده‌اند ، به همين زبان فارسى علوم مختلف اعم از علوم انسانى و علوم محضه و علوم تجربى از رياضيات و طبيعيات گرفته تا نجوم و پزشكى ، داروشناسى و زمين‌شناسى و جانورشناسى و گياه‌شناسى را به زبان فارسى بيان بكنند ، بنابراين اين خدمت استاد احمد منزوى واقعا يك ستارهء درخشانى است كه هميشه چهرهء اين مملكت را روشن نگه خواهد داشت ، هم از جهت زبان فارسى و هم از جهت علم دوستى مردم ايران كه اين آثار را از خودشان به يادگار گذاشتند . مسئله كتاب و كتابشناسى از ديرزمان مورد توجه بوده خصوصا از آغاز اسلام در ايران كه فهرستهايى نگاشته شد كه شايد اگر ما خواسته باشيم قديم‌ترين اين فهرست را در جهان اسلام نام ببريم ، فهرست حنين بن اسحاق است كه در آن متجاوز از 120 كتابى را كه او و همكارانش از زبان يونانى و سريانى به زبان عربى ترجمه كرده بودند ، نوشته و به علت اينكه اين كتاب در سال 1240 هجرى نوشته شده ، و پيش از آن كتاب ، فهرستى ديگر در جهان اسلام نداريم و اگر هم فهرستى بوده است ترجمهء عربى فهرستى است كه جالينوس نوشته بود به نام پيناكس البته اين مربوط به قبل از اسلام بوده كه مؤلف آن جالينوس بود . در دورهء اسلامى هريك از دانشمندان كوشش